متن : « 43 » و جرّ بالفتحة ما لا ينصرف * ما لم يضف اويك بعد ال ردف تجزيه و تركيب جرّ : فعل امر ، و فاعلش در آن مستتر است باستتار وجوبى . بالفتحة : جارّ و مجرور ، متعلّق به « جرّ » . ما : موصوله ، مفعول براى « جرّ » . لا ينصرف : صله و عائد براى « ما » . ما : مصدريّه زمانيّه . لم يضف : فعل و ضمير فاعلى آن به « ما لا ينصرف » راجع است . او : عاطفه . يك : تقدير آن لم يك مىباشد ، فعل و فاعل . بعد : ظرف ، متعلّق است به « يك » ، مضاف . ال : مضاف اليه . ردف : فعل و فاعل و ضمير فاعلى به ما لا ينصرف راجع است . ترجمه : و اسمى كه غير منصرف است جرّش را بفتحه بده مادامى كه اضافه نشده يا بعد از « ال » قرار نگرفته باشد . شرح عربى : و جرّ بالفتحة ما لا ينصرف ، و سيأتى فى بابه ، ما دام لم يضف اويك بعد ال ، المعرفة او الموصولة او الزّابدة او بعد ام ، ردف . فان كان جرّ بالكسرة نحو : مررت باحمدكم ، و انتم عاكفون فى المساجد و كالاعمى و الاصم . و نحو : رأيت الوليد بن اليزيد مباركا . و ظاهر عبارة المصنّف انّه باق على منع صرفه مطلقا و به صرّح فى شرح التّسهيل .